ЎЎЎ В. Аскоцкі. Раман і гісторыя ды Іван Ласкоў з Якуцку. Койданава. "Кальвіна". 2026.

 

                                            IV СОДЕРЖАТЕЛЬНОСТЬ ИСТОРИЗМА

    ...Попытки улучшать национальную историю, облагораживать ее фигуры, которые, подобно Тимуру, выделявшемуся «своей дьявольской и бессмысленной жестокостью», были «одним из самых великих бедствий» (1) для целых народов, одинаково недостойны как науки, так и искусства. Патетическим языком поэзии эту мысль убежденно и страстно высказал Иван Ласков в поэме «Хромец», где есть и такие строки, посвященные придворным историкам Тимура:

                                   В их фолиантах жизнь твоя чиста.

                                   Не зря чернила перьями мутили:

                                   Изъяты щекотливые места,

                                   Уточнены суровости мотивы.

    От уподобления им писатель предостерегал куда убедительней, чем ученый. «...Я решил показать особый тип завоевателя, некий «надчеловеческий» патологический тип, повторяющийся в веках, решил исследовать причины, ставящие подобную личность во главе государства, и само это государство — чудовищное тоталитарное образование, поглощающее все вокруг» (2) — объяснял С. Бородин исходный замысел трилогии, последовательно воплощенный в ее сюжетно-тематической структуре, в системе характеров и обстоятельств. И закономерно, что именно на его традицию социально-аналитического раскрытия противоречивой диалектики исторического процесса опирался Адыл Якубов, когда создавал роман «Сокровища Улугбека», словно бы продолжая им летописание, оборванное в трилогии «Звезды над Самаркандом».

----

    1. Джавахарлал Неру. Взгляд па всемирную историю, т. I, с. 352, 356.

    2. «Дружба народов», 1971, № 10, с. 264.

    /В. Оскоцкий.  Роман и история. Традиции и новаторство советского исторического романа. Москва. 1980. С. 241./

 

 

    Іван Антонавіч Ласкоў нарадзіўся 19 чэрвеня 1941 году ў абласным месьце Гомель Беларускай ССР (СССР) ў сям’і рабочага. Бацька, Ласкавы Антон Іванавіч, украінец з Палтаўшчыны, які уцёк адтуль у 1933 годзе ў Гомель, ратуючыся ад галадамору, працаваў на гомельскай цукеркавай фабрыцы “Спартак”, у чэрвені 1941 году пайшоў на фронт і зьнік без зьвестак. Маці, Юлія Апанасаўна, якая нарадзілася ў былой Мінскай губэрні і да вайны працавала тэлеграфісткай у Гомелі, неўзабаве з маленькім дзіцем пераехала да сваякоў ў вёску Беразякі Краснапольскага раёну Магілёўскай вобласьці, дзе працавала у калгасе, памерла ў 1963 годзе. З Беразякоў, у якіх жыў да 1952 году, Ваня Ласкоў дасылаў свае допісы ў піянэрскія газэты, пачаў спрабаваць сябе ў паэзіі. Ад 1953 году Іван Ласкоў выхоўваўся ў Магілёўскім спэцыяльным дзіцячым доме. Пасьля заканчэньня з залатым мэдалём сярэдняй школы, ён у 1958 годзе паступіў на хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, а ў 1966 годзе на аддзяленьне перакладу ў Літаратурны інстытут імя Максыма Горкага ў Маскве, які скончыў у 1971 годзе з чырвоным дыплёмам ды пераехаў на радзіму сваёй жонкі, якуцкай пісьменьніцы Валянціны Гаўрыльлевай. Ад 1971 году працаваў у аддзеле лістоў, потым загадчыкам аддзела рабочай моладзі рэдакцыі газэты “Молодежь Якутии”, старшым рэдактарам аддзелу масава-палітычнай літаратуры Якуцкага кніжнага выдавецтва. Ад 1977 году ён старшы літаратурны рэдактар часопісу “Полярная звезда”, у 1993 годзе загадвае аддзелам крытыкі і навукі. Узнагароджаны Ганаровай Граматай Прэзыдыюму Вярхоўнага Савета ЯАССР. Сябра СП СССР ад 1973 г. Памёр пры загадкавых абставінах 29 чэрвеня 1994 году ў прадмесьце Якуцку.

    Юстына Ленская,

    Койданава